Hei mātua, kei te rapu tonu mātou i ngā huarahi whakahihiri, whai tikanga hoki hei whakatenatena i te ako me te whanaketanga o ā mātou tamariki. Ko tētahi huarahi kua whakamātauhia hei whakatutuki i tēnei ko te whakauru i ngā taonga tākaro mātauranga ki roto i ā rātou wā tākaro. I roto i tēnei pou rangitaki, ka ruku hohonu mātou ki te ao o ngā taonga tākaro mātauranga mō ngā tamariki 5 ki te 7 tau te pakeke, e whakaatu ana i ō rātou painga me ō rātou kaha ki te whakawhanake i ngā pūkenga matua i tēnei wā tino nui o te whanaketanga.
1. Whakatairanga i te whanaketanga hinengaro:
He mea hanga matatau ngā taonga tākaro mātauranga hei whakaoho i te whanaketanga hinengaro o ngā tamariki nohinohi. Mai i ngā panga me ngā kēmu mahara ki ngā poraka hanga me ngā kēmu papa mātauranga, ka akiakihia e ēnei taonga tākaro te whakaoti rapanga, te whakaaro arorau me te auahatanga. Ka uru ngā tamariki ki ngā mahi ā-ringa hei whakapakari i ō rātou mahara, hei whakarei ake i ō rātou whakaaro auaha, hei whakapai ake hoki i ō rātou pūkenga whakatau kaupapa, ā, he mea nui katoa ēnei mō tō rātou angitu mātauranga ā muri ake nei.
2. Whakapai ake i ngā pūkenga nekeneke:
Hei ara ki ngā mahi ā-tinana, ka taea hoki e ngā taonga tākaro mātauranga te whakatairanga i te whanaketanga o ngā pūkenga nekeneke pai me ngā pūkenga nekeneke whānui. Mā te whakahaere i ngā taonga pēnei i ngā poraka, i ngā mahi toi rānei, ehara i te mea ka whakapakari i te kaha me te taunga o ngā nekehanga, engari ka whakapai ake hoki i te taunga o ngā ringaringa me ngā kanohi me te pūkenga. Mā te whai wāhi ki ngā mahi e hiahia ana ki ngā nekehanga tika ka taea te whakapakari i ō rātou uaua me te whakapai ake i te taunga o ngā nekehanga katoa, ka pā pai ki tā rātou mahi i roto i ngā mahi o ia rā.
3. Whakatenatenahia te taunekeneke pāpori me te whakawhitiwhiti kōrero:
Mā te tākaro ki ngā taonga tākaro mātauranga ka taea e ngā tamariki te taunekeneke ki ō rātou hoa, ki ngā mema o te whānau, tae atu ki ngā taiao mariko mā roto i ngā kēmu mātauranga ipurangi. Ka whakatairangahia e ēnei taonga tākaro te tākaro tahi, te mahi tahi me te mahi tahi, ka whakawhanake i ngā pūkenga pāpori nui ka whai hua nui puta noa i ō rātou oranga. Hei tāpiri, he maha ngā painga o ngā taonga tākaro mātauranga ki te whakatairanga i te whanaketanga reo, nā te mea ka taea e ngā tamariki te whai wāhi ki te kōrero, te ako, me te kōrero pūrākau.
4. Whakatōkia te aroha ki te ako:
He hiahia nui ngā tamariki 5 ki te 7 tau te pakeke ki te tūhura me te kite i ngā mea hou. Mā ngā taonga tākaro mātauranga ka taea e rātou te mahi i tēnei me te hono i te tukanga ako ki te ngahau. Ina whakauruhia ngā taonga tākaro mātauranga ki roto i ā rātou wā tākaro, ka kite ngā tamariki i te ako hei mahi ngahau, kaua hei mahi uaua. Mā tēnei whakapakari pai ka taea te hanga i ō rātou waiaro ki te ako, ā, ka whakarite i te aroha mō te whiwhi mātauranga mō te wā katoa.
5. Whakaritea te ako kia rite ki ngā hiahia whaiaro:
Ko tētahi o ngā painga o ngā taonga tākaro mātauranga ko tōna kaha ki te urutau ki te momo ako, te tere, me ngā hiahia motuhake o ia tamaiti. Ahakoa he pai ake te ako a tāu tamaiti mā te tirohanga, te whakarongo, te pā rānei, he taonga tākaro mātauranga kei reira hei whakatutuki i ō rātou hiahia me ō rātou manakohanga. Mā tēnei huarahi ako whaiaro ka whakawhanake i te maia me te whakaaro nui ki a ia anō, ka taea ai e ngā tamariki te tūhura me te kite i te ao huri noa i a rātou i runga i ō rātou ake tere.
I roto i te ao o te whanaketanga o te tamaiti, he mutunga kore ngā whai wāhitanga a ngā taonga tākaro mātauranga mō te tūhura me te ako mā ngā tamariki 5 ki te 7 tau te pakeke. Mai i te whakarei ake i ngā pūkenga hinengaro me te whakatikatika i ngā āheinga nekeneke ki te poipoi i te taunekeneke pāpori me te hiahia ki te mātauranga, he mahi nui tā ēnei taonga tākaro. He mahi ki te hanga i te whanaketanga o te tamarikitanga. Mā te whakauru i ngā taonga tākaro mātauranga ki ngā tākaro o ia rā a ngā tamariki, ka taea e tātou te waihanga i tētahi taiao atawhai e ngahau ai, e whai tikanga ai hoki te ako.
Wā tuku: Hepetema-11-2023